• تاریخ : ۲۲ام دی ۱۳۹۶
  • موضوع : خبری

یک کارشناس رسانه درباره مرز باریک یک برنامه اثرگذار در صدا و سیما و اینکه سیاست های اشتباه به راحتی می تواند تاثیر معکوسی روی مخاطب بگذارد و تبلیغ به ضد تبلیغ تبدیل خواهد شد، به بیان نکته هایی پرداخت.

به گفته  فانوس ،  در روزهای اخیر و پس از فیلترینگ تلگرام، صدا و سیما در گزارشی مدعی شد که بسیاری از مردم از این اقدام خرسند هستند و فیلتر شدن تلگرام را اقدامی شایسته می دانند؛ گزارشی که در کمترین زمان ممکن پس از پخش، با واکنش های زیادی در شبکه های اجتماعی مواجه شد؛ از جمله واکنش کسانی که صدا و سیما در گفته خود با آنها گفت و گو کرده بود.

برخی از افرادی که در گفته مذکور صدا و سیما از آنها تصویر و صدا پخش شده بود، صدا و سیما را به بی انصافی و تقطیع جملات و انتخاب بخش هایی که مورد نظر خودشان هست، متهم کردند و متن کامل جملات خود را منتشر کردند؛ موضوعی که منتقدان رسانه ملی را به تکاپو انداخت تا صحت گفته های خود را درباره صدا و سیما به اثبات برسانند.

***

محمدرضا خوشرو – کارشناس رسانه – درباره گفته هایی که از حوزه خبر صداوسیما بعضا با تاثیر معکوسی مواجه خواهد شد، اظهار کرد: مشکل این هست که صداوسیما عمدتا با کارشناسانی گفته های مطرح شده را بررسی می کند که در راستای تایید آن ایده و نظام فکری هستند. معمولا اینطور نیست که یک نفر بتواند گزارشی را بدون تایید مدیران بالادستی، آن هم گفته های راهبردی با موضوعات حساس و بدون مشورت کارشناسان روی آنتن ببرد. اما آن چیزی که باید به صداوسیما یادآور شد، این هست که از کارشناسان دیگر نیز در مواضع مختلف ولی متخصص در امر موضوع هم استفاده کنند؛ یعنی دامنه کارشناسی باید همه جانبه باشد تا اینکه صرفا یک قشر و طیف خاصی مورد مشورت کارشناسی قرار گیرند.

او در ادامه بیان کرد: استفاده از طیف خاص در مواقع حساس و گفته های حساس به ایجاد یک اتمسفر خاص می تواند منجر شود و دست اندرکاران رسانه ای ممکن هست متوجه این واقعیت نشوند که در حال تنفس در فضای اختصاصی خویش هستند و گرایش خاص و سلیقه فکری برنامه ساز یا خبرنگار، به پخش گزارشی منجر خواهد شد که بعضا با افکار عمومی و واقعیت افکار عمومی سنخیت پیدا نمی کند.

خوشرو با تاکید بر اینکه صداوسیما باید از گونه های متفاوت تفکر در حوزه تخصصی در رسانه بهره ببرد، اظهار کرد: پیام رسان ها، هم منتقدانی دارند و هم طرفدارانی. نه می گوییم که فقط برویم و بگوییم تلگرام قطعا خوب هست و بیشتر گفته هایی در راستای تایید تلگرام داشته باشیم و نه اینکه بگوییم از وقتی تلگرام فیلتر شد چقدر همه چیز خوب و آرام شده هست. مشکل این هست که رسانه ملی وقت هایی ملی بودن را فراموش می کند و رسانه اختصاصی برای تفکری خاص خواهد شد؛ در حالی که این رسانه، رسانه عموم هست و این رسانه مردم که حاکمیت یک کشور آن را حمایت مالی و فکری می کند، باید به همه کارشناسان در حوزه های مختلف این امکان را بدهد که نظر دهند تا گفته دقیق تری برای هدف گرفتن مخاطب عام، یعنی عموم مخاطب از هر طیف، جناح، گرایش و سلیقه ای بتواند این گزاره های پیام را دریافت کند و گارد کمتری هم داشته باشد.

وی در عین حال مطرح کرد: هدف هر رسانه ای هست که درک، بینش و نهایتا نگرش و رفتار در مخاطب اثرگذار شود و برای اینکه این دقیق تر و درست تر صورت گیرد، باید مخاطب را بشناسد و متناسب با ذائقه، سلیقه و ویژگی های عموم مخاطب پیام ها را مهندسی کند و در اختیار قرار دهد.

خوشرو در بخش دیگری از گفت وگوی خود با اشاره به عملکرد برنامه های صداوسیما، اظهار کرد: ممکن هست برنامه سازی یک ایده ای داشته باشد که در معرض همان طیف مدیران همفکر خودش که قرار بگیرد، همه بگویند این ایده بسیار عالی هست؛ ولی طبیعتا اگر در گستره متفاوت این ایده بررسی شود متفاوت خواهد بود.
خوشرو اغتشاش های اخیر را در نقاط مختلف کشور، القایی عنوان کرد که از طریق چند کانال تلگرامی در این مدت نمایان شد و این اعتراض بحق مردمی را به اغتشاش توسط اقلیت فریب خورده و دست نشانده تبدیل کرد و گفت: متاسفانه این اقدام منجر شد به این که اصل اعتراض های مردم گم و حیف شود. به هر حال اعتراض های بحقی وجود داشت که به خاطر شیطنت چند کانال تلگرامی منجر شد که اصل آن اعتراض گم شود و حق مردم خورده شود. این پیام رسان ها با این کار در حق مردم ظلم کردند. عده ای اموال عمومی را تخریب کردند و یک عده ای اموال خصوصی شان تخریب شد. اکثریت مردم مجبور شدند در این شرایط اعتراض هایشان را کنار بگذارند و سکوت کنند؛ به دلیل اینکه ممکن بود سوء استفاده های بیشتری نسبت به آن شود.

او سپس در بخش دیگری از گفت وگوی خود درباره نظارت بر روی پیام رسان ها توسط نهادهای دولتی، اظهار کرد: این انتقاد به پیام رسان ها وارد هست که تا زمانیکه تحت کنترل نهادهای دولتی قرار نگیرند و پاسخگو نباشند، به راحتی از آنها خواهد شد این سوء استفاده ها را کرد. هزاران فواید دیگر هم مردم از این پیام رسان و همچنین فعالیت های اقتصادی شان داشتند که حق آنها هم پایمال شد؛ به خاطر شیطنت چند کانال تلگرامی که این اتفاق رقم خورد.

این کارشناس رسانه به اخبار و برنامه هایی که در صداوسیما گاه اثرگذاری کاملا معکوسی دارد، اشاره کرد و توضیح داد: گفته هایی بعضا در بخش خبر صداوسیما تنظیم خواهد شد که آن دقت کارشناسی از منظر گرایش های مختلف حتی تخصص گرایش ها و ارتباطات هم می تواند در این موضوع متفاوت باشد. یعنی زمانی که کارشناسی بگوید این گفته به این شکل می تواند این نتیجه را داشته باشد، یک نفر دیگر ممکن هست نظر دیگری داشته باشد. به هر حال این در معرض نظرات کارشناسی مختلف قرار دادن فایده های بیشتری دارد؛ چراکه ممکن هست تبلیغ، ضد تبلیغ شود. رسانه ای که بی محابا از فواید فیلترینگ تلگرام را بیان می کند با این کار هم خودش را از اعتبار می اندازد و از آن طرف هم اعتبار بیشتری به تلگرام می بخشد. اگر با دقت نظر بیشتری این دفاع غلط را از نبودن تلگرام نمی کرد و دفاع درستی در این زمینه داشت این حاشیه ها برایش پیش نمی آمد. صداوسیما در گفته مربوط به تلگرام خود می توانست از نظرات طرفین مختلف بهره ببرد. متاسفانه این اشکال در ایام های مختلف و رویدادهای دیگر نیز به صداوسیما وارد هست به عنوان مثال در ایام انتخابات قالب گفته ها به این کل هست که در آن با مردم مصاحبه می کند و پرسش این هست که آیا در انتخابات شرکت می کنید؟ همه بدون استثناء می گویند بله شرکت می کنیم. این گفته خود نوعی ضد تبلیغ هست؛ در حالیکه باید نظرات مختلف را در گزارشش مطرح کند و واقعیت جامعه در آن بروز کند. زمانی که صداوسیما همه نظرات را می گوید، آنجاست که موافقین هم سر جایشان می نشینند. اما اگر مطلق همه «بله» باشند، این گفته مسلم هست غیرواقعی خواهد شد، تاثیرش هم کاهش پیدا می کند و از طرفی تبدیل به ضد تبلیغ خواهد شد.

خوشرو در همین زمینه مطرح کرد: این یک اصل بدیهی هست و ما همه قبول داریم که هیچ رسانه ای بی طرف نیست. هر رسانه ای از ماخذ و منبعی تغذیه خواهد شد که باید در راستای آن هم گفته ارایه دهد؛ منتهی بی طرف نمایی هم یک اصل بدیهی در رسانه هاست. به عنوان مثال، سی ان ان، بی بی سی و بسیاری دیگر از رسانه ها این بی طرف نمایی را در گفته هایشان به شکل حرفه ای دارند اما این درحالی هست که بی طرف نیستند.

این کارشناس رسانه در پایان درباره عملکرد صداوسیما یادآور شد: صداوسیما قطعا در گفته های خود در قبال فیلترینگ می خواهد تاثیری بر تصمیم فیلترینگ تلگرام بگذارد. این رسانه می خواهد این کار را بکند ولی راهش این نیست که چند نفر را در گزارشش بیاورد و بگوید که به به چقدر خوب شد که تلگرام نیست. این ضد تبلیغ بیشتر به تبلیغ تلگرام تبدیل خواهد شد. حداقل ترین کار این بود که نظرات مختلف منفی یا مثبت را بگیرد و در معرض برداشت آزاد مخاطب قرار دهد.

اشتراک در شبکه اجتماعی

گوگل پلاس فیسبوک تویتر لینکدین دیگ کلوب فیسنما