• تاریخ : ۹ام آبان ۱۳۹۶
  • موضوع : خبری


صدای شیعه: انسان طبیعتا دوست‌دار جمال و زیبایی هست و دوست دارد که در مقابل دیگران آراسته باشد. یکی از وجوه آراستگی نوع پوشش و لباسی هست که به تن دارد و وجه دیگر آن آرایش کردن هست.


پوشش یک امر طبیعی برای انسان‌ها و از ممیزات او نسبت به دیگر موجودات هست. آرایش هم رفتاری هست که از تمایل انسان به خودآرایی نشأت می‌گیرد.


آراستگی ظاهر مانند سایر شئون زندگی انسان باید مطابق یک چهار چوب معقول و منطقی باشد و از اصول عرفی و شرعی تخطی نکند. آرایش ظاهر نباید  مشمئز کننده باشد و بینندگان را با اکراه مواجه سازد؛ ‌چرا که چنین چیزی با ذات فلسفه آرایش در تنافی خواهد بود.


اگر چه داشتن چهره‌ای زیبا و مطابق میل از اختیار انسان خارج هست؛ اما آرایش و زینت، نعمتی هست که خداوند آن را در اختیار همگان قرار داده هست.


زینت در آموزه‌های دینی


آراستگی و زینت از اموری هست که در آموزه‌های دینی نیز پسندیده هست و به آن سفارش شده هست.


همواره افراط و تفریط‌ها و کج فهمی‌ها در این خصوص نیز مانند بسیاری از مسائل دینی دیگر مشکل ساز بوده هست؛ به گونه‌ای که عده‌ای دینداری را با بی سلیقگی و زشتی یک کاسه می‌کنند و با هر چیزی که موجب زیبایی شود  برخورد می‌کنند و صدها دلیل می‌تراشند تا مردم را از زینت‌های دنیوی منع سازند.


گاهی دیده می‌شود که با مدل‌های جدید و زیبا در لباس و موی سر و … شدیدا مخالفت می‌کنند؛ اما بعد از سال‌ها که این مدل‌ها قدیمی شد خودشان از آن استفاده می‌کنند. البته مُدپرستی غلط هست و موجب پایمال کردن اِعمال سلیقه و از بین رفتن حق انتخاب می‌شود؛ اما نوآوری در زینت و زیبایی تا آنجایی که موجب مفسده و ارتکاب گناه و ترویج مدگرایی کاذب نباشد، مانعی ندارد.


خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:«قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِیَ لِلَّذِینَ آمَنُوا فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا خالِصَةً یَوْمَ الْقِیامَةِ کَذلِکَ نُفَصِّلُ الْآیاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُون؛ بگو: چه کسى زينت‏هاى الهى را که براى بندگانش آفريده و نيز روزی‌‌هاى پاکيزه را حرام کرده؟ بگو: اين زينت‌ها و نعمت‌ها براى افراد با ايمان در زندگى دنيا آفريده شده و در روز قيامت خالص متعلق به اين‌ها هست؛ بدين طريق آيات را براى مردم دانا به‏طور مبسوط بيان مى‏‌کنيم.(اعراف/۳۲)


در حدیث هست که «اِنَّ اللّه‏َ تَعالی یُحِبُّ مِنْ عَبْدِهِ إِذا خَرَجَ إِلی إخْوانِهِ أَنْ یَتَهَیّاَ لَهُمْ وَ یَتَجَمَّلَ؛خداوند متعال دوست دارد که بنده‏اش وقتی به سوى برادران خود بیرون می‌رود، خود را براى ‏آن‌ها منظم کند و خود را بیاراید.»وسائل الشیعه/ج۵/ص۱۱


از امیرالمؤمنین علیه‌السلام نقل شده که فرمود:«و لِیتَزَیّنَ اَحَدُکُم لأَخیهِ الْمُسْلِمِ کما یتَزَینَ لِلْغَریبِ الَّذی یحِبُّ أَنْ یراه فی احسن الهَیئة؛ هر یک از شما براى برادرى که به دیدنتان آید خود را بیارائید، چنانکه مایلید براى ناآشنایی که در بهترین قیافه شما را ببیند، زینت مى‏‌کنید.  (کافی/ج۶/ص۴۴۰)


 


زینت زنان


در این میان آراستگی و زینت زنان از ویژگی خاصی برخوردار هست. معمولا زنان، نسبت به مردان تمایل بیشتری برای آراستن و زینت خود دارند و  شاید ‌بتوان گفت که  آنچه از  کلمه زینت به ذهن متبادر می‌شود، مخصوص بانوان هست.


در اینجا نکته مهم این هست که با توجه به اینکه به طور طبیعی، زن برای مرد  از جاذبه جنسی برخوردار هست و زینت، این جاذبه را مضاعف می‌کند، اگر منطقی و عاقلانه – جدای از شرع – در نظر بگیریم، به این نتیجه خواهیم رسید که  حضور زن در جامعه باید عاری از هر گونه زینتی باشد که نظر مردان نامحرم را به خود جلب کند و محیط روانی جامعه را دچار اختلال سازد. حالا بماند که از نظر شرعی هم اینچنین هست و نهی‌هایی در این رابطه وارد شده هست.


تبعات منفی عدم رعایت این نکته در جامعه امروز مشهود هست که چه فسادها و جنایاتی به همین دلیل در حال رخ دادن هست. چه خانواده‌هایی که به این دلیل از هم پاشیده شده و آمار طلاق را افزایش داده  و مفاسد دیگری که ریشه در این عامل دارد، فضای جامعه را پر کرده هست.


خداوند در قرآن می‌فرماید که زنان نباید زینت خود را ظاهر کنند مگر آنچه که نمایان هست.« وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها…؛و به زنان با ايمان بگو: ديدگان خود را از نامحرمان ببندند و فروج خود را حفظ کنند و زينت خود را جز آنچه که آشکار هست نمايان نکنند. روسرى‏هاى خود را بر سينه خود افکنند و نبايد زينت خود را آشکار سازند، جز براى شوهرانشان يا پدرانشان، يا پدر شوهرانشان، يا پسرانشان، يا پسران همسرانشان، يا برادرانشان، يا پسران برادرانشان، يا پسران خواهرانشان، يا زنان هم کيش خود، يا بردگان و کنيزانشان، يا مردان سفيهى که ميل به زنان ندارند، يا کودکانى که از امور جنسى زنان آگاه نيستند.» (سوره نور/۳۱)


در اينکه منظور از زينتى که زنان بايد آن را بپوشانند و همچنين زينت آشکارى که در اظهار آن مجازند چيست؟ در ميان مفسران سخن بسيار هست.


بعضى زينت پنهان را به معنى زينت طبيعى (اندام زيباى زن) گرفته‏‌اند، در حالى که کلمه” زينت” به اين معنى کمتر اطلاق مى‏‌شود.


بعضى ديگر آن را به معنى”محل زينت” گرفته‏‌اند، زيرا آشکار کردن خود زينت مانند گوشواره و دستبند و بازوبند به تنهايى مانعى ندارد؛ اگر ممنوعيتى باشد، مربوط به محل اين زينت‌ها هست، يعنى گوش‌ها و گردن و دست‌ها و بازوان.


بعضى ديگر آن را به معنى خود” زينت آلات” گرفته‏‌اند، منتها در حالى که روى بدن قرار گرفته؛ و طبيعى هست که آشکار کردن چنين زينتى توأم با آشکار کردن اندامى هست که زينت بر آن قرار دارد.( تفسیر نمونه/ج۱۴/ص۴۳۹)


زینت و حضور در اجتماع


زن باید حس غریزی زینت آرایی را مدیریت کند و از مفسده‌انگیزی پرهیز نماید تا فضای روانی جامعه را متلاطم نسازد و چشم‌های نامحرمان را به دنبال خود نکشاند.


زینت کردن زن و در محیط جامعه قرارگرفتن از اموری هست که در روایات با نهی جدی همراه شده هست. در حدیثی از رسول اکرم نقل شده که فرمودند: زن اگر از خانه خودش با آرایش و زینت و معطر خارج شود و شوهرش به این کار او راضی باشد، به هر قدمی که آن زن بر می‌دارد، برای شوهرش، خانه‌ای در جهنم بنا می‌گردد. (بحار الأنوار/ ج‏۱۰۰/ ص۲۴۹)


در این حدیث شریف اگرچه به عقاب مرد اشاره شده؛ ولی چون این عذاب  به جهت رضایتمندی شوهر به این هست که همسرش با آرایش بیرون بیاید و او هم به این کار راضی باشد، این مطلب را می‌رساند که اینگونه بیرون آمدن تا چه اندازه قبیح هست که چنین عقاب خطرناکی را برای راضی بودن به همراه دارد؛ چه  برسد به خود زن که فاعل این کار هست.


 


فضیلت زینت کردن زن برای شوهر


نکته مهمی که در اینجا شایسته هست به آن اشاره شود  این هست که برخلاف گناه و قبحی که آرایش زن در محیط عمومی دارد، زینت کردن زن برای شوهر فضیلت  دارد و ثواب زیادی برای آن ذکر شده هست. 


در روایتی تزیین زن برای مرد از حقوق زن شمرده شده هست: «و عليها أن تطيب بأطيب‏ طيبها و تلبس أحسن ثيابها و تزين بأحسن زينتها ؛ بر زن هست که برای شوهرش خوشبوترین عطرهایش را بزند و زیباترین لباس‌هایش را بپوشد و از زیباترین زینت هایش استفاده کند.»  (الکافی/ج‏۵/ ص۵۰۸)


در روایتی که ویژگی‌های بهترینِ زنان بیان شده، فرمودند:«… المتبرجة من‏ زوجها الحصان عن غيره…؛برای شوهرش زینت و تبرّج داشته باشد و خودش را از غیر شوهرش حفظ کند.»  (بحار الأنوار/ ج‏۱۰۰/ص۲۳۵)


این مطلب طبیعی هست که وقتی زن برای شوهرش زینت کند، هم به حس غریزی زینت کردن، جامه عمل پوشانده و هم بخشی از آرامش روانی همسرش را تأمین کرده که در استحکام کانون خانواده نیز تأثیرگذار هست. علاوه بر این، کاری کرده که رضایت خدا را هم داشته هست.


نکته پایانی


آرایش و زینت برای خود حد و مرزی دارد. زینتی دارای ارزش هست که به تجمل پرستی و شهرت تبدیل نشود و حریم عفاف رعایت شود؛ ریا و خودنمایی نباشد، در برابر چشمان شیطانی نامحرمان نباشد و فرهنگ غربی را وارد فرهنگ اسلامی نکند.


بابک شکورزاده، پژوهشگر حوزوی


منبع: رسا

انتهای پیام

اشتراک در شبکه اجتماعی

گوگل پلاس فیسبوک تویتر لینکدین دیگ کلوب فیسنما